نامه وزیر خارجه به سازمان ملل متحد در خصوص حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه مراکز هسته‌ای کشورمان

نامه سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، به دبیرکل سازمان ملل متحد و اعضای شورای امنیت در خصوص حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه مراکز هسته‌ای

بسم الله الرحمن الرحیم

همان‌گونه که پیش‌تر در نامه مورخ ۲۳ مارس ۲۰۲۶ اینجانب مورد تأکید قرار گرفت، چنین حملاتی نقض آشکار قطعنامه ۴۸۷ (۱۹۸۱) شورای امنیت سازمان ملل متحد، و نیز کلیه تصمیمات و قطعنامه‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، از جمله GC(XXIX)/DEC/11 و GC(XXXIV)/RES/533 محسوب می‌شود. این حملات همچنین نقض جدی اصول بنیادین و قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه است. ماده ۵۶ پروتکل الحاقی اول ۱۹۷۷ به کنوانسیون‌های ژنو، حمایت مطلق و تقویت‌شده‌ای را برای کارها و تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک، از جمله نیروگاه‌های تولید برق هسته‌ای، مقرر می‌دارد و صراحتاً هرگونه حمله‌ای را که ممکن است موجب رهاسازی نیروهای خطرناک و در نتیجه تلفات شدید در میان جمعیت غیرنظامی‌گردد، به طور مطلق ممنوع نموده است. هدف‌گیری عامدانه مناطق در مجاورت چنین تأسیساتی، که با آگاهی از خطر ذاتی انتشار رادیولوژیک انجام می‌شود، نقض آشکار نظام پادمان آژانس بوده و جمعیت‌های غیرنظامی—هم در داخل قلمرو جمهوری اسلامی ایران و هم در سراسر منطقه—را در معرض خطر شدید و بی‌سابقه قرار می‌دهد.

علاوه بر این، ماده ۵۵ پروتکل الحاقی اول، طرف‌های درگیر در یک مخاصمه مسلحانه را ملزم می‌سازد که حفاظت از محیط طبیعی را در برابر آسیب‌های گسترده، بلندمدت و شدید تضمین نمایند. روش‌ها و وسایل جنگی به‌کارگرفته‌شده توسط آمریکا و رژیم اسرائیل، خطر ویرانی زیست‌محیطی عظیمی را در پی دارد، از جمله احتمال آلودگی رادیواکتیو خلیج فارس، جو منطقه، اکوسیستم‌های زمینی و منابع طبیعی حیاتی. چنین آسیبی محدود به مرزهای ملی نخواهد بود، بلکه ناگزیر به کشورهای همسایه گسترش یافته و بدین‌ترتیب سلامت عمومی، تعادل زیست‌محیطی و پایداری اقتصادی کل جمعیت را به خطر خواهد انداخت.

عالیجناب،

تحولات اخیر نشان داده است که هرگونه تضمینی از سوی آژانس، حتی در صورت ارائه، نمی‌تواند به‌عنوان تضمینی برای امنیت ملی، حفاظت از منافع ملی یا حقوق غیرقابل‌سلب دولت‌ها برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای مورد اتکا قرار گیرد.

اینجانب تأکید می‌نمایم که در صورت تداوم انفعال شورای امنیت سازمان ملل متحد و شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مواجهه با حملات آشکار غیرقانونی علیه تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان در ایران، دولت‌های عضو ممکن است اعتماد خود را به سازمان ملل متحد، آژانس و کل نظام عدم اشاعه از دست بدهند. پیامدهای چنین وضعیتی محدود به ایران نخواهد بود.

عالیجناب،

از این فرصت استفاده می‌کنم تا اعتراض رسمی و نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران را نسبت به اظهارات اخیر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ثبت نمایم؛ اظهاراتی که انحراف جدی از مأموریت رسمی وی محسوب شده و ناقض اساسنامه آژانس و موافقت‌نامه جامع پادمان (CSA) است.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در جریان مصاحبه رسانه‌ای اخیر خود در ماه مارس ۲۰۲۶، اطلاعات حساس مرتبط با پادمان را در خصوص برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران افشا نموده است. در پرتو تجارب گذشته که نشان داده سوءاستفاده از چنین اطلاعاتی توسط طرف‌های متخاصم می‌تواند به تسهیل حملات بیشتر علیه تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران منجر شود، این‌گونه اقدامات—در صورت تداوم—ممکن است مسئولیت بین‌المللی آژانس را در پی داشته باشد.

علاوه بر این، اظهارات اخیر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌که حاکی از احتمال استفاده از سلاح‌های هسته‌ای علیه ایران است، که به‌طور ضمنی استفاده یا تهدید به استفاده از سلاح هسته‌ای علیه یک دولت عضو ان.پی.تی و در حال بهره‌برداری صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای را عادی جلوه می‌دهد، عمیقاً نگران‌کننده و هشداردهنده است. چنین مواضعی موجب تزلزل جدی در اعتماد به یکپارچگی نظام عدم اشاعه، نظام پادمان آژانس و بی‌طرفی آژانس و مدیرکل آن شده است.

جمهوری اسلامی ایران به‌طور مکرر اعتراضات رسمی خود را ثبت نموده و هشدارهای صریحی در خصوص این رویکرد، هم پیش از و هم پس از اقدامات تجاوزکارانه ژوئن ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶ صادر کرده است. متأسفانه هیچ نشانه‌ای از قصد آژانس برای اصلاح اشتباهات گذشته یا بازگشت به رویکردی حرفه‌ای، بی‌طرفانه و مبتنی بر مبانی فنی، منطبق با اساسنامه آژانس و توافق جامع پادمان وجود ندارد.

لذا از جنابعالی درخواست می‌نمایم که این نامه به طور رسمی‌به عنوان سند شورای امنیت سازمان ملل متحد ثبت شود و همچنین به عنوان سند INFCIRC آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌گردش داده گردد.

سید عباس عراقچی

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران